منابع امتحان پایانی ماه رمضان 1396 - گروه بالای 12 سال

سلام دوستان

ماه رمضان امسال هم به روزهای آخر خودش دارد نزدیک می شود. ماهی که خاطره های بسیار شیرینی در آن برای ما درست شد. وقتی روزهای آخر این ماه فرا می رسد دلتنگی ها و بی قراری های ما هم برای آن نمایان می شود. دلتنگی هایی از جنس معرفت و محبت. محبت به خدای مهربانی که در همه حال در کنار ماست. خدای مهربانی که به تعبیر پیامبر اکرم هزاران بار از مادر به ما مهربان تر است.

چه خوب است حال که به آخر این ماه نزدیک می شویم هم صدا با زین العابدین، حضرت امام سجاد علیه السلام با این ماه عزیز وداع کنیم. وداع امام سجاد با ماه رمضان در صحیفه سجادیه موجود است.

در این پست قصد داریم متن تمام جزوات استاد دارینی را که در طول ماه مبارک رمضان به شما عزیزان آموزش دادند در وبلاگ بذاریم. امیدواریم با آمادگی بسیار خوبی در این امتحان پایانی که نقش تعیین کننده ای در رتبه شما دارد، شرکت کنید.

جزوه اول

جزوه سوم

جزوه چهارم

جزوه پنجم

بسمه تعالی

شب پنجم ماه مبارک رمضان 1396

روزه (4)

(بعضی از مواردی که در انها )

فقط قضای روزه واجب است

1- کاری که روزه را باطل میکند انجام ندهد ولی نیت روزه هم نکند با آنکه ریا کند

2- در ماه رمضان غسل جنابت را فراموش کند و با جنابت یک یا چند روز را روزه بگیرد.

3- در ماه رمضان بدون تحقیق نسبت به این که صبح شده یا نه کاری گه روزه را بازل می کند انجام دهد و بعد معلوم شود صبح بوده است.

Ü هرگاه کسی با نگاه به ساعت یا اعتماد به رادیو یا به گفته کسی که می گوید «صبح نشده و هنوز وقت باقی است» سحری بخورد و بعد معلوم شود صبح بوده قضاء آن روز بر او واجب است

4- به خاطر تشنگی ( نه چیز دیگر ) مضمضه کند (یعنی آب را در دهان بگرداند )

و آب بی اختیار فرو رود (اگر ار روی فراموشی آب بخورد یا بخاطر جهتی غیر تشنگی مضمضه کند و بی اختیار فرو رود قضا هم واجب نیست ).

کسی که قسم بخورد یا نذر کند روز معینی را روزه بگیرد(با شرائطی که در بحث نذرو قسم می آید)و آن روز عمدا روزه خود را باطل کند باید کفاره بدهد.

کفاره لازم در این مورد : ده فقیر را سیر کند یا آنهارا بپوشاند.و اگر نمی تواند 3 روز روزه بگیرد.

اگر کسی بخاطر عذری روزه نگیرد(مثلا مریض شود)و بغد از ماه رمضان عذرش برطرف شود،اگر تا ماه رمضان بعد قضای روزه یا روزه هایش را عمدا نگیرد باید کفاره تاخیر بگیرد.

کفاره لازم در این مورد : برای هرروز (حدود 750 گرم)غذا(گندم،جو،نان،و مانندآن) به فقیر بدهند.

*می توان کفاره تاخیر چندروز را به یک فقیر داد.

لا توجه به کفاره های ذکرشده:

کسی که در ماه مبارک رمضان عمدا یک روز را روزه نگرفته و قضای آن را هم تا سال آینده انجام نداده است وظیفه دارد:

از گناه روزه خواری توبه کرده و استغفار نماید.

یک روز روزه قضا بگیرد.

کفاره عمد ماه مبارک رمضان(مورد)را بپردازند.

کفاره تاخیر(مورد4)را بپردازند.

حکم کلی

انسان نباید در بجا آوردن کفاره کوتاهی کند و لازم نیست فوراً آن را انجام دهد

اگر کفاره واجب شود و چند سال آن را به جا نیاورد چیزی بر آن اضافه نمی شود.

جزوه هفتم

شب هفتم ماه مبارک رمضان 1396

روزه ( 5 )

اگر انسان شك كند:

- مغرب شده يا نه نمي تواند افطار كند.

- صبح شده يا نه مي تواند پيش از تحقيق،كاري كه روزه را باطل مي كند انجام دهد.

احكام روزه قضا

Ü -كسي كه از ماه رمضان روزه قضا دارد،احتياط مستحب است قضاي روزه هايش را تا ماه رمضان سال اينده بگيرد و ان را بيشتر به تاخير نيندازد.

Ü -كسي كه به خاطر عذري روزه هايش قضا شده است،(مثل انكه مسافرت رفته)و نمي داند چند روز بوده مثلا نمى داند از اول ماه تا پنجم يا ششم ماه مسافرت بوده يا از بيست و پنجم يا بيست ششم ماه رفته مسافرت،درهرصورت مقدار كمتر را قضا كند.

Ü -كسي به خاطر عذري روزه ماه مبارك رمضان رانگرفته است:

• عذرش مريضي باشد و روزه برايش ضرر دارد مثل انكه زخم معده يا سنگ كليه دارد به گونه اي كه در هيچ روز از ايّام سال حتي در فصل زمستان كه روز ها كوتاه و هوا خنك است توانايى روزه گرفتن را ندارد و تا سال بعد مريضي اش ادامه داشته باشد لأزم نيست قضاي ان روز را بگيرد و فقط بايد برأي هر روز حدود٧٥٠گرم گندم،جو،نان و مانند ان را به فقير بدهد.

• عذري غيراز مريضي داشته باشد و ان عذر تا سال بعد طول بكشد بايد همه روزه هاي قضا كند وهم (بنابر احتياط واجب) كفاره تاخير بدهد.

Ü - اگر بعد از ماه رمضان عذرش بر طرف شود مثلا مريضيش خوب شود قضاي روزه اش نگيرد تا وقت تنگ شود (مثلا٤روز قضا دارد و انها را نگيرد تا٢٦شعبان)و در ان وقت عذري برايش پيش ايد (مثلادوباره مريض شود) بايد علاوه بر اينكه بعداً روزه ها را قضا مي كند كفاره تاخير را هم بپردازد(بعضي از موارد بنابر احتياط واجب)

Ü - اگر مريضي إنسان چند سال طول بكشد،بعد از خوب شدن تنها قضاي سال اخر را لازم است بگيرد و برأي سال هاي قبل كفاره تاخير بدهد.

Ü - اگر قضاي روزه را چند سال تاخير بيندازد فقط يك بار كفاره تاخير لازم است و كفاره ان تكرار نمي شود.

سؤال: كسي كه به خاطر مريضي روزه ماه رمضان را خورده است و مي داند تا سال اينده خوب نمي شود ايا مي تواند جلو جلو كفاره تاخير بندازد را بپردازد؟

جواب:نمى تواند.

جزوه هشتم

شب هشتم ماه مبارک رمضان 1396

روزه ( 6 )

روزه مسافر

v مسافری که نمازش شکسته است در بیشتر موارد نباید در مسافرت روزه بگیرد.

حکم روزه در سفر

• روزه ماه رمضان باطل است
• نذر روزه مستحبی ، (در صورتی که نذر کرده یک روز معین (مثلا 27 رجب امسال) را هر چند در سفر باشد روزه بگیرد) باید آن روز را روزه بگیرد
• روزه مستحبی باطل است (غیر از یک مورد خاص)

Ü انسان می تواند در مسافرت نذر روزه مستحبی کند ، مثلا در راه تهران یا پس از رسیدن به آنجا بدون آنکه بخواهد 10 روز بماند نذر روزه مستحبی نماید

Ü کسی که :

- نمی داند روزه مسافر باطل است (و تا مغرب متوجه مساله نشود ) روزه اش صحیح است.

- فراموش کند مسافر است روزه اش باطل است.

- فراموش کند روزه مسافر باطل است روزه اش باطل است.

حکم مسافرت در ماه رمضان :

- بعد از ظهر مسافرت کند باید آن روز را روزه بگیرد ( بنابر احتیاط واجب ) و قضاء ندارد

- قبل از ظهر مسافرت کند روزه ی آن روز صحیح نیست (بنابر احتیاط واجب) و بعداً باید قضای آن را بگیرد ( بعد از رسیدن به حد ترخص می تواند باطل کننده روزه را انجام دهد).

Ü اگر در ماه رمضان مسافر به وطن یا جایی که میخواهد 10 روز در آنجا بماند ، برسد.

• در مسافرت کاری که روزه را باطل می کند انجام داده است بعداً باید قضای آن روز را بگیرد
• در مسافرت کاری که روزه را باطل می کند انجام نداده است :

• قبل از ظهر رسیده و تا آن وقت باطل کننده روزه را انجام نداده است روزه بگیرد (بنابر احتیاط واجب) و قضا ندارد
• بعد از ظهر رسیده نباید آن روز را روزه بگیرد و بعداً باید قضای آن را به جا آورد

(بنابر احتیاط واجب)

Ü مسافر و کسی که برا روزه نگرفتن عذری دارد مکروه است از خوردن و آشامیدن خود را سیر کند.

جزوه نهم

شب نهم ماه مبارک رمضان 1396

نگاه کردن

نگاه کردن مرد

• با قصد لذت یا با ترس از اینکه اگر نگاه کند به گناه بیافتد حرام است
• بدون چنین قصدی یا ترسی :

• به مرد دیگر یا زن محرم به غیرت از عورت اشکال ندارد .
• به زن نامحرم :

- به صورت و دست ها تا مچ اشکال ندارد . (احتیاط مستحب است نگاه نکنید).

- بقیه ی بدن (حتی مو) حرام است .

نگاه کردن زن :

• با قصد لذت یا با ترس از اینکه اگر نگاه کند به گناه بیافتد حرام است
• بدون چنین قصدی یا ترسی :

• به زن دیگر یا مرد محرم به غیرت از عورت اشکال ندارد .
• به مرد نامحرم :

- جاهایی ک معمولا مردان خود را ملزم به پوشاندن آن نمی کنند .

(مثل سر ، دست ها ، روی پا ها ) اشکال ندارد .

- بقیه بدن نباید نگاه کند . ( بنا بر احتیاط واجب ) .

نگاه کردن به جاهایی از بدن زن های بی باک (زن هایی که اگر کسی آن ها را امر به حجاب کند اعتنا نمی کنند ) که معمولا آن قسمت هارا نمی پوشانند ، بدون قصد لذت یا ترس به گناه افتادن اشکال ندارد .

Ü نگاه کردن به عکس های قبیحو فیلم های باز و CD های مبتذل که با قصد لذت یا ترس به گناه افتادن همراه است حرام می باشد.

Ü نگاه کردن فیلم هایی که موجب فاسد شدن اخلاق و فکر می شود حرام است .

محرم ها و نا محرم ها

محرم ها بر دختران :

- پدر - پدر بزرگ - برادر - دایی - عمو - پسر برادر - پسر خواهر - عموی پدر و یا مادر - دایی پدر و یا مادر - نا پدری

محرم ها بر پسران :

- مادر - مادر بزرگ - خواهر - خاله - عمه - دختر خواهر - دختر برادر - خاله ی پدر و مادر - عمه ی پدر مادر - نا مادری

جزوه یازدهم

شب یازدهم ماه مبارک رمضان 1396

«امانت و عاریه»

امانت

اگر انسان مالي را به كسي بدهد و بگويد نزد تو امانت باشد و او هم قبول كند با ان كه صاحب مال بدون اين كه حرفي بزند به ديگري بفهماند كه مال را برأي نگهداري به او مي دهد و أوهم طوري كه معلوم باشد خود را متعهد به نگهداري از ان كرده ، بپذيرد ؛ بايد احكام آمانت عمل كند.

Ü كسي كه نميتواند از امانت نگهداري كند و امانت گذار متوجه اين حال او نيست نبايد امانت را قبول كند و اگر قبول كند،واگر قبول كرد و مال از بين رفت ضامن است.

Ü اگر به صاحب مال بفهماند حاضر به نگهداري از مال او نيست و مال را نگيرد و مال را بگذارد و برود و ان مال تلف بشود،امانت دار ضامن نيست.

Ü -اگر امانت در دست امانت دار تلف شود:

- در نگهداري ان كوتاهي كرده(مثلا ان را درجاي مناسبي نگهداري نكند) بايد عوض ان را به صاحبش بدهد.

- در امانت استفاده غير مجاز كرده(مثلا لباس را پوشيده و خراب شود ) بايد عوض ان را صاحبش بدهد.

- كوتاهي واستفاده غير مجاز نكرده ضامن چيزي نيست.

Ü امانت گذار هر وقت خواست مي تواند امانت را پس بگيرد.

Ü امانت دار هر وقت بخواهد ميتواند امانت را پس بدهد.

Ü اگر بچه اي چيزي را امانت بگيرد:

• مال خود بچه باشد بايد به ولي او (پدر يا پدر بزرگ پدري)برساند.
• مال ديگري است:

- بدون اجازه صاحب مال گرفته است بايد به صاحب مال برگرداند.

- با اجازه صاحب مال گرفته است مي تواند امانت داري كند.

عاريه

عاريه اين است كه انسان مال خود را به ديگري بدهد كه از آن استفاده كند و در عوض چيزي از او نگيرد.

مثل انكه فرش يا لباس را براي استفاده چند روزه به ديگران بدهد يا كتاب را براي خواندن به ديگري بدهد يا آنكه وسايل مدرسه مثل خط كش و پرگار يا لوازم وزرشي مثل توپ كفش را به ديگران بدهد تا استفاده كنند.

Ü عاريه دادن بچه صحيح نيست ، اما اگر ولي(پدر يا پدربزرگ پدري) او مصلحت بداند و مال او را عاريه دهد،اشكال ندارد.

Ü چيزي را كه عاريه داده نمي تواند هر وقت خواست آن را پس بگيرد.

Ü چيزي را عاريه گرفته مي تواند هر وقت خواست آن را پس بدهد.

اگر چيزي را كه عاريه گرفته تلف شود

• o چيزي كه عاريه كرده طلا يا نقره است در هر صورت ضامن است.
• o شرط كردند كه اگر تلف شد ضامن باشد در هر صورت ضامن است.
• o چیزی که عاریه کرده ، طلا یا نقره نیست و شرط هم نکرده اند :

- درنگهداري آن كوتاهي كرده (مثلا دوچرخه را قفل نكرده و دزد آن را برده است) ضامن است.

- استفاده غير مجاز نمايد (مثلا دوچرخه را براي خود عاريه كرده حالا ديگري را هم سوار كرده و خراب شود) ضامن است.

- كوتاهي نكرده و استفاده غير مجاز هم نكرده ضامن نيست.

جزوه دوازدهم

شب دوازدهم ماه مبارک رمضان 1396

« مال پیدا شده ( 1 )»

مالي كه انسان پيدا ميكند :

- به آن گمشده گفته مي شود در قسمت هاي بعد اين درس همين مورد مطرح مي شود .

- به آن گمشده گفته نمي شود مثل آن كه وسيله اي از كسي جا بماند (مثلا در خانه مالي از مهمان جا مانده هرچند معلوم نيست مال چه كسي است و حتي مهمانان هم شناخته شده نيستند ). حكم مجهول المالك را دارد .

مال گمشده و مجهول المالک در این جهت که صاحب آن معلوم نیست ، مثل هم می باشد ، اما فرق آن دو از این جهت است که مال گمشده ، مالی است که صاحبش آن را گم کرده است ولی مجهول المالک ،مال گمشده نیست بلکه صاحب آن معلوم نیست.

مانند وسایلی که برای تعمیر و اصلاح نزد تعمیر کار برده شده اند ، پارچه ای که برای دوختن نزد خیاط آورده شده ، کتاب های که برای صحافی یا فروش به صحاف یا کتابفروش سپرده شده ، لباس هایی که برای شستشو یا اتو به خشکشویی داده شده است و صاحبان آن دیگر برای پس گرفتن آنها مراجعه نکرده اند و نیز آنچه از اداره آگاهی از سارقا گرفته می شود یا در گمرک از متخلفین گرفته می شود و صاحبان آن شناخته شده نمی شود ، همه از موارد مجهول الملک است .

حکم اموال مجهول المالک : واجب است فرد در صدد شناسایی صاحب آن بر آید و پس از جستجو و تحقیق چنانچه از شناسایی صاحب آن نا امید شد آن را با اجازه حاکم شرع (بنا بر احتیاط واجب) از طرف صاحبش صدقه بدهد (حاکم شرع در این جا به معنی مرجه تقلید اعلم است).

احکام پیدا کردن مال گمشده (غیر حیوان )

• نشانه ای که به واسطه آن صاحبش پیدا شود ندارد . (مثل آن که یک هزار تومانی در خیابان افتاده است) می تواند آن را برای خودش بردارد (احتیاط مستحب است آن را از طرف صاحبش صدقه دهد)
• o نشانه دارد :

• · قیمت آن کمتر از یک درهم است (۱۲/۶نخود نقره سکه دار) باید آن را از صاحبش صدقه دهد (بنابر احتیاط واجب)
• قیمت آن به یک درهم می رسد باید از روزی که پیدا کرده تا یکسال در محل اجتماع مردم اعلام کند اگر پیدا نشد .

می تواند :

- آن را از طرف صاحبش صدقه بدهد

- یا آن را برای صاحبش نگهداری کند و هر وقت پیدا شد آن را ب او بدهد و اگر مال ، از مال هایی است که با استفاده از بین نمیرود مثل انگشتر ، می تواند از آن استفاده کند . ( البته در غیر از حرم مکه )

جزوه سیزدهم

شب سیزدهم ماه مبارک رمضان 1396

«مال پیدا شده ( 2 )»

مسائل اعلام كردن

چيزي را كه پيدا كرده بايد طوري اعلام كند كه اگر صاحب آن بشوند احتمال دهد آن چيز مال اوست.

و اين مساله در موارد مختلف فرق مي كند :

- گاهي فقط كافي است بگويد چيزي پيدا كردم .

- گاهي بايد جنس آن را هم بگويد (مثلا قطعه اي طلا پيدا كردم)

- گاهي بايد بعضي از خصوصيات آن را هم بگويد (مثلا : گوشواره طلا و...)

به هرحال نبايد تمام خصوصيات آن را بگويد .

Ü اگر در جائي مال را پيدا كند كه مي داند با اعلام كردن ، صاحبش پيدا نمي شود ،بايد از روز اول (با اجازه حاكم شرع بنابر احتياط واجب) صدقه بدهد .

Ü اگر در بين سال ، از پيدا شدن صاحبش نا اميد شود ، بايد (بنا بر احتياط واجب با اجازه احكام شرع ) ، صدقه بدهد .

Ü كسي كه مالي را پيدا كرده اگر عمدا به دستور گفته شده اعلام نكند ، غير از اينكه گناه كرده ، اگر احتمال دهد اعلام كردن ، مفيد است باز هم بايد اعلام كند .

Ü اگر به جاي آنكه اعلام كند آن را در ميجد يا جاي ديگري كه محّل اجتماع مردم است بگذارد و مال از بين برود ضامن آن مال است .

Ü اگر بچه ي نابالغ مال را پسدا كند و ولي بچه آن را از او بگيرد ، ولي او بايد مراحل اعلام كردن را انجام دهد .

Ü اگر چيزي را پيدا كرده و شخصي ادعا كند كه ان مال را پيدا كرده در صورتي بايد ان مال را به او بدهد كه برايش اطمينان حاصل شود ان مال از اوست لازم نيست نشانه هايي كه بيشتر أوقات صاحب مال هم ان را نمي داند بگويد.

نشانه دار بودن مال

نشانه دار بودن مال به معني داشتن ادرس يا تلفن يا....نيست بلكه هر علامت با خصوصيتي كه صاحبش به خاطر ان مال را ميشناسد ، نشانه محسوب ميشود ؛ مثل جلد خاص كتاب ، گوشواره ، النگو ، و...(كه معمولا شكل ان علامتي است براي صاحبش).

اما نسبت به پول بايد گفت اگر علامتي روي ان نباشد گاهي مقدار ان خود يك نوع علامت است؛مثلا چند هزار توماني يا پانصد توماني يك جا افتاده،يا انكه در كوچه بن بست يا جائي خاص است كه همين ويژگي مكاني يا گاهي زماني نشانه اي براي پول حساب مي شود.

Ü اگر چيزي پيدا كند و بي خيال اينكه مال خودش أست ان را بردارد بعد بفهمد مال او نيست مسائل گذشته در مورد ان جاري ميشود.

Ü اگر ببيند به جاي كفش هايش كفش ديگري است:

• مي داند كفشش را دزديده اند و اطمينان دارد كفشي باقي مانده مال كسي كه كفش او را دزيده است مي تواند ان را بردارد ( البته اگر قيمت كفشي كه گذاشته اند از قيمّت كفش او بيشتر نباشد كه معمولا چنين است).
• o مي داند يا احتمال مي دهد كفش را اشتباهي برده اند :

- مي داند صاحبش راضي است كه او كفشش را بپوشد مي تواند ان را بپوشد.

- رضايت صاحبش را نمي داند حق استفاده از ان را ندارد حكم مال مجهول المالك را دارد.

*اين حكم تنها مربوط به كفش نمي شود بلكه اگر وسبله ديگري هم باشد همين مسائل درمورد ان اجرا مي شود .

Ü در اتمام موارد صدقه اگر صاحبش پيدا شود و به صدقه راضي نشود بايد عوضش را به او بدهد(بعضي از موارد بنابر احتياط واجب).

جزوه چهاردهم

شب چهاردهم ماه مبارک رمضان 1396

« موسیقی »

v موسیقی صدا و آهنگ هایی است که از نواختن ابزار مخصوص موزیک ایجاد می شود ، که بعضی از انواع آن حلال بعضی از انواعش حرام است.

• موسیقی: مناسب مجالس لهو و لعب (فساد و گناه)است حرام است.
• مناسب مجالس لهو و لعب (فساد و گناه)نیست حلال است.

مجلس لهو و لعب :

منظور از مجالس لهو و لعب،مجالسی است که برای عیاشی و هوسرانی و بی بندو باری و فساد تشکیل شده است و به تعبیر دیگر به مجلسی گفته می شود که که در نظر عرف متدین «مجلس گناه» محسوب می شود.

موسیقی مناسب با این مجلس حرام است،هرچند در مجلس عادی نواخته شده یا به صورت فردی گوش داده شود.

تشخیص تناسب موسیقی (یاغنا) با مجلس لهو و لعب:

تشخیص این که کدام موسیقی یا آواز با مجلس لهو و لعب مناسبت دارد و کدام یک مناسبت ندارد به عهده ی شخص مکلف است که شنونده در بسیاری از موارد مخصوصا وقتی اشنا با این امور باشد تشخیص می دهد که ایا این موسیقی قابل استفاده در مجالس لهو و رقص و پارتی های شبانه و ... هست یا نه و گاهی بخاطر واضح بودن آن،توضیخ دادن بیشتر باعث مبهم شدن آن می شود.

گوش دادن :

گوش دادن به موسیقی حرام ، حرام است و گوش دادن به موسیقی حلال،حلال می باشد.

همچنان که توضیح داده شد معیار حرام بودن موسیقی تناسب آن با مجالس لهو و لعب می باشد ، بنابراین اگر کسی بگوید : «این نوع موسیقی حالت خاصی را در من ایجاد نمی کند» یا آنکه بگوید : «در من اثر ندارد» این حرف او معیار حرام یا حلال بودن موسیقی نیست ، البته گاهی ایجاد حالتی خاص در شخص نشان می دهد که موسیقی با مجلس لهو و لعب تناسب دارد ولی همیشه اینطور نیست.

گوش دادن به نوار ها و سی دی ها :

- محتوی و متنی که خوانده می شود باطل است،مثل شعرهای عشق و عاشقی یا مطالبی که باعث انحراف در عقیده می شود حرام است

- سبک خواندن ان مناسب با مجالس لهو و لعب است حرام است .

- موسیقی که در ان استفاده می شود مناسب با مجلس لهو و لعب است حرام است .

- خواننده ی آن زن است حرام است .

- هیچ یک از موارد بالا نیست حلال است .

Ü در اتوبوس ها ، پارکها بازارها ، سالن راه آهن ، رستوران ها و مراکز عمومی که موسیقی لهوی پخش می شود رفت و آمد جایز است ولی انسان باید از گوش دادن به آن خودداری کند و اگر آهنگ موسیقی بدون قصد و اختیار به گوش انسان بخورد اشکال ندارد .

Ü یاد دادن و یادگرفتن موسیقی حرام نیز حرام است .

سوال : از موسیقی حلال و حرام زیاد سوال می شود آیا می توانیم بگوییم : موسیقی ای که غرایز جنسی شهوانی را بر می انگیزاند ، موسیقی حرام است و موسیقی ای که موجب آرامش اعصاب می شود یا راحتی در انسان ایجاد می کند ، یا موسیقی که در بین فیلم پخش می شود که تاثیر صحنه را در انسان زیاد نماید ، یا موسیقی که همراه با بازی های ورزشی در بین تمرین ورزش پخش می شود یا موسیقی که صحنه ی معینی را همراه با افسردگی و دلسرئی مجسم میکند یا باعث شور و هیجان می شود حلال است ؟

جواب : موسیقی حرام ، موسیقی است که مناسب با مجالس لهو و لعب باشد ، هرچند باعث تحریک غریزه جنسی نشود ، و موسیقی حلال موسیقی ای است که مناسب آن مجالس نیست هر چند باعث آرامش اعصاب نشود .

سوال : بعضی از فیلم های درسی همراه با موسیقی است اما موارد خلاف شرع دیگری ندارد آیا دیدن و شنیدن آن ها اشکال دارد؟

جواب : اگر موسیقی که همراه با آن است مناسب مجالس لهو و لعب نیست گوش دادن به آن اشکال ندارد .

سوال : آیا به سرود های انقلابی همراه پیانو ، ساز ، دف و نی و پیانو برقی می توان گوش داد ؟

جواب : اگر موسیقی و آهنگ پخش شده از نوع موسیقی متناسب با مجالس لهو ولعب باشد ، گوش کردن به آن جایز نیست .

سوال : آیا زدن به وسایلی از قبیل سینی ، قابلمه و ... به صورتی که مناسب مجالس لهو ولعب باشد جایز است ؟ مثل آن که در مجالس عروسی و غیر آن به جای استفاده از آلات لهو از این گونه وسایل استفاده کنند ؟

جواب : احتیاط واجب است این کار ( زدن به این وسایل به شکل لهوی ) را ترک کند .

• نواختن موسیقی مناسب با مجلس لهو و لعب حرام می باشد .
• خرید و فروش ابزار مخصوص موسیقی حرام ( نه مشترک ) حرام است .

سوال : معیار آلات مخصوص موسیقی حرام کدام است ؟

جواب : معیار نظر عرف مردم است ، وسیله ای که شکل ساختنش به گونه ای است که معمولا در نزد مردم ارزش و علت نگهداری آن این است که تنها در موسیقی حرام استفاده شود ، از آلات مخصوص موسیقی محسوب می شود .

سوال : آیا ساختن و خرید و فروش آلات موسیقی که برای بازی بچه ها و آرام کردن آنها فراهم شده جایز است ؟ آیا بزرگسالان مس توانند از آن استفاده کنند ؟

جواب : اگر موسیقی حاصل از آنها همان موسیقی متناسب با مجلس لهو ولعب باشد ، داد و ستد آن ها جایز نیست و افراد بالغ و مکلّف نمی توانند از آن ها استفاده کنند .

جزوه هفدهم

شب هفدهم ماه مبارک رمضان 1396

« شرط بندی و قمار »

شرط بندي

از نظر اسلام شرط بندي بين دو يا چند طرف در مسابقات و بازي ها و مواردي كه در آن برد و باخت و رقابت مطرح است حرام مي باشد .

معني شرط بندي

• اين كه قرار بگذارند برنده از بازنده چيزي بگيرد ( چه پول باشد ، چه شيء ديگري كه داراي ارزشي است ) يا آن كه بازنده عملي را مجاني براي برنده انجام دهد يا شرط هايي مانند آن .
  • يا اين كه هردو يا چند طرف مالي را مثل جايزه ، كاپ ، و ... بگذارند تا هر كدام برنده شد آن را بردارد .

مثال ١ : مثل اين كه دو نفر در مسابقه ي ورزشي يا بازي هاي خانگي مثل منچ ، روپولي و ... شرط مي كنند كه بازنده مبلغي را به برنده بدهد ، يا آن كه در بازي با دستگاه SONY ، يا SEGA يا ... شرط مي كنند هر كدام بازي را باخت ، هزار تومان به برنده بدهد يا آن كه مخارج بازي را حساب كند يا ...

مثال ٢ : مثل آنكه در مسابقه ي پينگ پيگ ، كشتي ، تنيس ، دو ، پرش ، وزنه برداري ، دو چرخه سواري ، فوتبال ، كوهنوردي ، شنا و ... ءيا بازي هاي خانگي هر كدام مبلغي بگذارند تا برنده با آن پول براي خود يا همه بستني ، نوشابه ، ساندويچ ، يا شيريني و ... تهيه كند .

سوال : بازي تفريحي « جناغ بندي » كه در آن دو طرف استخوان جناغ مرغ كه شبيه عدد ٧ است مي شكنند و بعد از آن بايد حواسشان باشد كه از دست طرف مقابل چيزي نگيرند مگر آن كه فرد بگويد : « يادم هست » واگر يك از دو طرف حواسش پرت شده و چيزي بگيرد ، طرف مقابل ميگويد : « مرا ياد ، تو را فراموش » و بازي را مي برد، در اين صورت :

الف ) اگر شرط بندی کنند و قرار بگذارد هر کس باخت ، باید لزوما ( حتما ) چیزی مثل کیک یا بستنی به فرد برنده بدهد چه حکمی دارد :

جواب : در این صورت حرام است .

ب ) اگر این قرار دوستانه باشد و الزام و التزامی در بین نباشد حکمش چیست ؟

جواب : اگر عنوان « قرارداد عوض در مقابل باختن یا بردن » حساب شود حرام است . هرچند دوستانه باشد ، البته در صورتی که بعد از اتمام شدن بازی فرد بازنده دوستانه چیزی به طرف مقابل بدهد اشکال ندارد .

سوال : در مسابقات ورزشی ، فوتبال و مانند آن ، اگر افراد دو تیم هر کدام مبلغ معینی بدهند تا هر گروه که برنده شد با آن پول میوه یا شیرینی و امثال آن بخرند و بخورند آیا این بازی شرط بندی دو طره و حکم قمار را دارد یا نه ؟ اگر بازی دو نفره باشد مثل پینگ پنگ و با هم شرط کرده باشند که هرکس بازنده شد ، فلان مبلغ به دیگری بدهد ، چه حکمی دارد ؟

جواب : در هر دو مورد ، قمار و حرام است مگر این که التزام و الزامی در بین نباشد . ( یعنی دو طرف متعهد نشده باشند و قرار قطعی نگذاشته باشند ).

بازی ها و قمار

اقسام بازی ها :

• قمار
• شطرنج ، تخته نرد حرام است چه با شرط بندی بازی کند چه بدون ان .
• · وسایل دیگر قمار

- باشرط بندی حرام است .

- بدون شرط بندی بنا به احتیاط واجب حرام است .

• o غیر غمار (مثل فوتبال، پینگ پنگ وبعضی از بازی های خانگی)

- باشرط بندی بازی کند حرام است .

- بدون شرط بندی اشکال ندارد .

سوال : بازی با شطرنج به عنوان ورزش فکری ، بدون برد وباخت چه صورتی دارد ؟

جواب : جایز نیست( حرام است ) مگر در یک صورت که ظاهرا محقق نیسا وآن صورت این است که شطرنج به کلی در سطح جهانی ار وسیله قمار بودن خارج شده باشد یعنی یا اصلا با آن قمار بازی نشود ویا به ندرت انجام گیرد .

سوال : آیا بازی بیلیارد بدون شرط جایز است؟

جواب : اگر بیلیارد ار وسایل قمار است بازی با آن با شرط حرام وبدون شرط هم بنابر احتیاط واجب حرام می باشد .

سوال : آیا با وسیله ای که نمی دانیم اصل ساختنش برای قمار بوده ویانه ، نمی توان بدون شرط بازی کرد؟

جواب اگر الان نمی داند وسیله قمار هست یانه وقبلا هم وسیله ی قمار نبوده بازی با آن بدون شرط بندی اشکال ندارد . ( اگر قبلا وسیله ی قمار بوده وحالا شک دارد در بین مردم از این که وسیلع یمار باشد خارج شده یا نه بازی با آن حرام است ( باتوضیحاتی که قبلا ذکر شده) .

سوال : اگر بازی قمار مثل شطرنج را با کامپیوتر و... انجام دهید چه حکمی دارد؟

جواب :

- بازی وسایل قمار با کامپیوتر (بدون شرط بندی )

• در مقابل، طرف دیگری هست که با او بازی کند مثل بازی با خود آن وسایل می باشد .
• طرف مقابل خود دستگاه است بنابر احتیاط واجب حرام است .

جزوه بیستم

شب بیستم ماه مبارک رمضان 1396

خوردن و آشامیدن

چند مساله در مورد خوردنیها و آشامیدنی ها

Ü خوردن گل حرام است و همین طور خاک و شن بنا بر احتیاط واجب

Ü خوردن چیزی که موجب مرگ می شود یا برای انسان ضرر مهمی دارد حرام است

Ü آشامیدن شراب حرام است و روایت شده شراب ریشه بدی ها و منشا گناهان است و اگر جرعه ی از آن را بنوشد خدا و ملائکه و پیامبران (علیهم السلام ) و مومنان او را لعنت می کنند .

Ü خوردن چیزی از سفره ای که در آن شراب می خورند حرام است ، نشستن سر چنین سفره ای هم حرام است ( بنا بر احتیاط واجب )

آداب خوردن

موقع غذا خوردن چند چیز مستحب شمرده شده است :

- شستن دو دست قبل از غذا .

- شستن دو دست بعد از غذا و خشک کردن با دستمال .

- « بسم ... » گفتن در ابتدای خوردن هر نوع غذا .

- با دست راست غذا خوردن .

- کوچک برداشتن لقمه .

- خوب جویدن غذا .

- گفتن حمد خدا ، بعد از غذا .

- جمع کردن و خوردن چیز هایی که بیرون سفره می ریزد ( البته اگر در بیابان است آن را برای پرندگان و حیوانات بگذارد ) .

- نمک خوردن در ابتدا و انتهای غذا .

چند چیز موقع غذا خوردن نکوهش شده است :

- در حال سیری غذا خوردن .

- خوردن غذای داغ .

- فوت کردن آن چه می خورد یا میآشامد .

- پاره کردن نان با چاقو .

- گذاشتن نان در زیر ظرف غذا .

- بعد از گذاشتن نان در سفره منتظر چیز دیگری شدن .

- نگاه کردن به صورت دیگران در هنگام غذا خوردن .

آداب آشامیدن

کار هایی که هنگام نوشیدن پسندیده است :

- آشامیدن آب به طور مکیدن .

- ایستاده نوشیدن آب در هنگام روز .

- « بسم ... » گفتن در ابتدا و « حمد گفتن » در انتها .

- امام حسین علیه السلام را یاد کردن و قاتلان ایشان را لعنت کردن .

- به سه نفس نوشیدن آب .

- آشامیدن آب از روی میل .

چیز هایی که هنگام نوشیدن نکوهش شده :

- زیاد آشامیدن آب .

- نوشیدن آب بعد از غذای چرب .

- ایستاده نوشیدن آب در شب .

- با دست چپ نوشیدن .

- نوشیدن از قسمت شکسته یا دسته ظرف .

جزوه بیست و سوم

شب بیست و سوم ماه مبارک رمضان 1396

« حیوانات حلال و حرام »

حیوانات حلال و حرام :

اقسام حیوانات :

• · پرندگان :

- پرندگان چنگال دار مثل عقاب ، باز ، شاهین ، کرکس ، قرقی و مانند آن حرام اند .

- پرندگانی مثل کبوتر ، قمری ، گنجشک ، بلبل ، سار ، چکاوک ، کبک ، تیهو ، پرستو ، هدهد ، مرغ خانگی ، مرغابی ، بوقلمون ، شتر مرغ ، طاووس و ... حلال اند .

- همه اقسام کلاغ حرام اند . ( بعضی از موارد بنا بر احتیاط واجب ) .

- پرندگانی که پر ندارند ولی پرواز می کنند ( مانند خفاش ) حرام اند .

راه تشخیص پرندگان حلال گوشت و حرام گوشت

معمولا پرندگان حلال گوشت از حرام گوشت در دو مرحله شناخته می شوند :

مرحله اول : پرنده ای که بال زدنش در هنگام پرواز بیشتر از صاف نگه داشتتن بالش باشد حلال است و پرنده ای که در حال پرواز بیشتر بال ها را صاف نگه می دارد ، حرام می باشد .

بنا بر این با ملاحظه کیفیت پرواز پرندگان می توان حلال گوشت یا حرام گوشت بودن آن ها را تشخیص داد .

مرحله دوم : در صورتی که کیفیت پرواز پرنده معلوم نباشد پرندگانی که چینه دان یا سنگدان یا خار پشت پا دارند حلال و پرندگانی که هیچ کدام از این ها را ندارند حرام می باشند .

تذکر :

پرندگانی که در هنگام پرواز بال های خود را صاف نگه می دارند و یا اگر بال می زنند ، بال زدن آن ها کمتر ، و صاف نگه داشتن بال هایشان بیشتر است حرام گوشت اند هرچند چینه دان یا سنگ دان یا خار پشت پا داشته باشند .

Ü تخم پرندگان حلال گوشت ، حلا و تخم پرندگان حرام گوشت ، حرام است و اگر تخم پرنده ای مشکوک بود ، تخم هایی که دو طرف آن مساوی است حرام و تخم هایی که یک طرف آن باریک تر است حلال می باشد .

• · چهار پایان :
• اهلی : انواع گوسفند ، بز ، گاو ، شتر ، اسب ، قاطر ، الاغ حلال گوشت می باشند .
• · وحشی :

- آهو ، گوزن ، گاو ، بز کوهی ، گور خر حلال گوشت هستند .

- درندگان : شیر ، پلنگ ، گرگ ، کفتار ، شغال ، روباه و ... حرام گوشت می باشند .

تذکر : خرگوش ( تمام اقسام آن ) ، میمون ، خوک ، فیل و خرس حرام گوشت می باشند .

حیواناتی که داخل زمین زندگی می کنند مثل مار ، موش ، سوسمار ، مارمولک ، جوجه تیغی و ... حرام گوشت هستند .

حشرات مثل زنبور ، پروانه ، شاپرک ، کرم ابریشم و ... حرامند .

• حیوانات دریازی :

- ماهی پولک دار حلال است .

- حیوانات دیگر

- ماهی بدون پولک

- نرم تنان دریایی مثل ستاره ی دریایی و هشت پا

- حیواناتی که همنام حیوانات خشکی می باشند ، مثل گاو آبی ، شیر آبی حرام اند .

- دو زیستان مثل قورباغه ، خرچنگ ، لاک پشت

- صدف ، مار ماهی

Ü پرندگان دریایی ، حکم پرندگان خشکی را دارند .

Ü میگو دارای پولک و حلال می باشد .

تذکر : ( در مورد پولک ماهی ) :

1 ) لازم نیست تمام بدن ماهی ، پولک داشته باشد بلکه اگر بعضی از قسمت های بدن آن ، حتی اطراف دم یا اطراف سر آن پولک داشته باشد کافی است .

2 ) لازم نیست پولک همیشه در بدن ماهی ثابت باشد بلکه اگر بدانند در اصل خلقتش پولک داشته ولی بعدا به خاطر آنکه بدنش به چیزی ساییده یا آنکه پولک ماهی سست بوده و ریخته است آن ماهی حلال می باشد .

سوال : حکم ماهی که به نظر متخصصین پولک دارد ولی پولک های آن میکروسکوپی ( ذره بینی ) است نه ماکروسکوپی و با غیر چشم غیر مسلح دیده نمی شوند چیست ؟ آیا همین نوع پولک برای حلال بودن ماهی کافی است یا نه ؟

جواب : حلال بودن آن مشکل است و لازم است احتیاط شود .

جزوه بیست و پنجم

شب بیست و پنجم ماه مبارک رمضان 1396

« قرض »

قرض دادن به مومنین بخصوص به مومنین محتاج ، از کارهای مستحب است که در روایات در مورد آن سفارش زیادی شده است.

از پیغمبر اکرم ( صل ... علیه و آله و سلم ) روایت شده ، هر کس به برادر مومن خود قرض بدهد و او را تا زمان توانایی مهلت دهد مال او زیاد می شود و ملائکه بر او رحمت می فرستند تا زمانی که پول خود را پس بگیرد .

v زمان پرداخت بدهي :

- بدهكار براي پرداخت قرض ، مدّتي در خواست كرده و مدّتي را مشخص كرده اند ( مثلاً صد هزار تومان يك ماهه قرض گرفته ) طلبكار قبل از آن مدت نمي تواند پولش را بخواهد .

- مّدتي تعيين نشده يا آن مدّت به درخواست طلبكار تعيين شده است طلبكار هروقت خواست مي تواند طلبش را بخواهد .

Ü وقتي طلبكار طلب خود را مطالبه كرد ( در مواردي كه حق مطالبه ي آن را دارد )

- بدهكار توانايي پرداخت قرض را دارد بايد فوراً آن را بدهد .

- توانايي پرداخت قرض را ندارد ( و غير از خانه ي مسكوني خود و اثاثيه لازم و مانند آن چيز ديگري ندارد ) طلبكار بايد به او مهلت بدهد ( البته بدهكار بايد در پرداخت آن تلاش كند ) .

قرض ربائي

اگر كسي كه قرض مي دهد شرط كند زياد تر از مقداري را كه مي دهد ، اين قرض ، ربا و حرام است ؛ به كسي كه چنين قرضي را مي گيرد ، ربا دهنده و كسي كه اينطور قرضي را بدهد ، ربا گيرنده گفته مي شود .

زيادتر گرفتن در قرض انواع مختلفي دارد ( همه آنها حرام است ) كه بعضي از آنها عبارتند از :

الف ) زيادي از جنس يا پول است ، مثلاً :

- صد هزار تومان قرض بدهد به شرط آن كه صد و پنج هزار تومان پس بگيرد .

- يك كيلو گندم قرض بدهد به شرط آن كه يك كيلو و صد گرم پس بگيرد .

- صدهزار تومان قرض بدهد به شرط آن كه صد هزار تومان به همراه چيزِ ديگري ، مثلاً گندم پس بگيرد .

- و ...

ب ) زیادی انجام کار است .

مثلا صد هزار تومان قرض بدهد به شرط آنکه صد هزار تومان پس بگیرد و قرض گیرنده او را هر روز به مدرسه برساند.

ج ) زیادی در ویژگی و کیفیت جنس است .

مثلا ده گرم طلای مستعمل قرض بدهد به شرط آنکه ده گرم طلای ساخته شده پس بگیرد . ( هر چند هر دو ده گرم می باشد ، ولی ساخته شده بودن طلا خود یک زیادی محسوب میشود ) .

د ) ساير موارد

مثلاً پنج ميليون تومان قرض دهد به شرط آنكه علاوه بر پس گرفتن پنج ميليون تومان ، قرض گيرنده خانه اش را هم به قرض دهنده اجاره دهد .

ربا دادن ، مثل ربا گرفتن حرام است ، اما قرض ربائی ، صحیح است . یعنی کسی که قرض را گرفته مالک آن می شود و می تواند از آن استفاده کند ، ولی کسی که قرض داده مالک مقدار زیادی نمی شود و استفاده او از آن مالک زیادی حرام است .

Ü اگر قرض گرفتن طوری باشد که هرچند قرار ربا هم نگذاشته بودند قرض گیرنده راضی بود که قرض دهنده از پولی که به عنوان زیادی می گیرد استفاده کند، استفاده او از پول جایز است .

Ü اگر قرض دهنده « ربائی » حرام بودن ربا را نمی دانسته ، و بعد از اطلاع توبه کند آنچه را در زمان ندانستن گرفته است ، حلال است .

موضوعات مرتبط: جلسه قرآن و عترت مجتمع بنی فاطمه سلام الله علیها مشهد...